Monthly Archives: Kwiecień 2012

S. Nicola

300 m dalej skręcimy w via S. Maria do kościoła S. Nicola wzniesionego przez margrabiego Ugo ok. 1000 r. dla zakonu benedyktynów. W pochyłej nieco kampanili zobaczymy świetnie rozwiązanie schodów proj. Nicola Pisano (?). Za kościołem w prawo, na piazza Dante, świątynia S. Frediano z XII w., o typowo pizańskiej architekturze i surowym wnętrzu sklepionym na antycznych kolumnach. Obok gmachu uniwersytetu wyjdziemy w prawo znów nad rzekę i mijając piazza Garibaldi i Ponte di Mezzo, skierujemy się w lewo, do drugiego typowego dla architektury pizariskiej kościółka S. Pierino z XII-XIII w. Wewnątrz ciekawa mozaika posadzki i antyczne kolumny. Jesteśmy w centrum starej dzielnicy. Biegnąca od kościoła na wsch., po zapleczu bulwaru, via delie Belle Torri zachowała, mimo zniszczeń, średniowieczny charakter. Od S. Pierino w kierunku północnym, via Palestro w lewo, dojdziemy do położonego przy via Borgo Stretto kościoła S. Michele in Borgo z fasadą w stylu pizańskiego gotyku (XIV w., restaurowany). Początki tej budowli sięgają XI w. Przy fasadzie pracowali uczniowie Pisanów (przeróbki w okresie gotyku zmieniły romańskie formy świątyni). Via Borgo i via Dini skierują nas znów na piazza dei Cavalieri, gdzie zakończymy wędrówkę po centrum starego miasta.

Kolonia Julia

Coloma Julia Pisana i port z czasów Augusta, była w epoce Imperium miastem dość bogatym. W okresie upadku Cesarstwa chroniło się w Pizie wiele rodzin rzymskich przed najazdami barbarzyńców. Zacięte walki grecko-bizantyjskiej oszczędziły położone na uboczu szlaków wojennych miasto, w którym kultura rzymska utrzymała się przez czas dłuższy. W XI w. nadmorskie miasta przekształciły się w republiki morskie zdolne odeprzeć nagłe ataki Saracenów. Podboje Normanów osłabiły znaczenie portów południowych. Nad Morzem Tyrreńskim zapanowały floty Pizy i Genui. Zdołały one w szybkim czasie przepędzić Saracenów z Korsyki, Sardynii i Balearów i uczestniczyć w krucjatach, co pomnożyło ich bogactwo i posiadłości na Wschodzie. U szczytu potęgi stanęła Piza w wiekach XII i XIII, lecz Morze Tyrreńskie było za małe, aby pomieścić dwie konkurencyjne potęgi — Genui i Pizy. Piza rzuciła wyzwanie liguryjskiej stolicy. Genueńczycy woleli uniknąć wojny, przekładając racje obowiązujące w średniowieczu: ich flota była mniejsza i nie przygotowana do walki. Pizzariczycy czekali, a Genueńczycy zbroili się tajemnie, budując pospiesznie okręty. W 1238 r., gdy obie flotylle spotkały się opodal północnych brzegów Sardynii i rozpoczęły zaciekły bój, zza wysepki Melorii wysunęło się 30 genueńskich galer, które zaatakowały z flanki pizańskie-okręty.

Architektura Genui

Po raz pierwszy w romańskim budownictwie, stosującym dotąd płaskie rozwiązania fasad z geometrycznym podziałem, pojawiły się tu rzędy antycznych kolumn stwarzające ostre kontrasty światłocienia. Po raz pierwszy w średniowieczu nad świątynią na planie krzyża wzniesiono kopułę, zaś jako motyw dekoracyjny zastosowano pod arkadami fasady rzymski kaseton. Pizańska architektura (bo można tu mówić o wykształconym w XII i XIII w. stylu pizańskim) pojawia się na Sardynii i Korsyce, w Ligurii i Lukce, Pistoi i Prato, w katedrach Sieny i Orvieto, a dzieła warsztatu Nicoli i Giovanniego Pisano spotkać można w Veneto, Toskanii, Umbrii, Apulii oraz we Francji. Wejdźmy przez portal w południowym ramieniu transeptu, gdzie na brązowych podwojach roboty Bonanusa z Pizy (1180) 24 płaskorzeźby opowiadają historie biblijne. Przy wejściu w prawej nawie — kaplica S. Ranieri, członka patrycjuszowskiej rodziny pizańskiej zmarłego w 1161 r., otoczonego zaraz po śmierci nimbem świętości. Nawy dzieli 68 rzymskich i greckich kolumn sprowadzonych z całego antycznego świata przez tutejszych żeglarzy. Kasetonowy strop wykonany po pożarze (1595) nad nawą główną jest bogato złocony. Na lewej ścianie transeptu wisi część sarkofagu cesarza Henryka VII — dzieło Tina da Camaino.